Danışan (Soran Kişi)

Tarotta danışan kimdir?

Danışan, tarot okumasında soruyu soran kişidir: kartlar onun için karıştırılır, çekilir ve açılır. İngilizcede bu kişiye querent denir; Türkçede “danışan” ya da kısaca “soran kişi” denir. Danışanın karşısında okuyucu, yani kartları yorumlayan kişi durur. Bir başkasına bakıldığında bunlar iki ayrı insandır; kendinize baktığınızda ise iki rolü birden taşırsınız. Kendi sorunuz için kart çektiğiniz her seferde danışan sizsiniz.

Okumaların neredeyse hepsi şu üç durumdan birine girer:

Durum	Danışan	Dikkat edilecek şey
Kendinize bakıyorsunuz	siz (okuyucu da siz)	görmek istediğinizi görmemek
Biri size bakıyor	siz	soruyu ve arka planı açıkça vermek
Siz başkasına bakıyorsunuz	o kişi	soruyu onun sözleriyle kurmak, yönlendirmemek

Danışanın kim olduğunu, sorunun kimin deneyimine ait olduğu belirler. Bir arkadaşınız kartları sizin için açsa da kendi sorunuzun danışanı sizsiniz. Siz bir başkasına bakarken ise onun sorusunu ve anlattığı bağlamı yorumun merkezinde tutun. Danışan masaya üç şey getirir: sorunun kendisi, yalnızca kendisinin bildiği arka plan ve beklemediği bir cevabı duymaya açıklık. Belirsiz bir soru belirsiz bir okuma getirir; asıl kaygısını kibar bir sorunun arkasına saklayan danışan da kartların konuyu ıskaladığını düşünür. Asıl soruyu, içinizden bile olsa, adıyla söylemek işin yarısıdır.

Pek çok soruda bir de üçüncü kişi vardır: hakkında soru sorulan kişi. “Sevgilim benimle evlenmeyi düşünüyor mu?” sorusunda bir danışan ve orada olmayan bir üçüncü kişi bulunur. Bu yokluğu nasıl ele aldığınız bütün okumanın tonunu belirler.

Danışan sözcüğünün geçmişi

İngilizcedeki querent, Latince quaerere (aramak, sormak) fiilinden gelen quaerens, yani “soran, arayan” kelimesidir; question ve query de aynı kökten gelir. Kelime tarottan çok önce astrolojide yerleşti. Sorulan anın haritasıyla bir soruya cevap arayan horary (soru) astrolojisinde soruyu soran kişiye querent, hakkında soru sorulan kişiye ya da konuya quesited denir. William Lilly 1647 tarihli Christian Astrology kitabında iki terimi de sürekli kullanır.

Tarot bu kelimeyi İngilizce literatürüyle birlikte devraldı. Arthur Edward Waite 1910 tarihli The Pictorial Key to the Tarot kitabında danışandan büyük harfle, Querent diye söz eder. Eski el kitaplarında danışan çoğunlukla bir falcıya gelen müşteriydi. Kişisel destelerin ve tarot uygulamalarının yaygınlaşmasıyla danışan ile okuyucu giderek daha sık aynı kişi oldu. Türkçedeki “danışan” kelimesi de bu yüzden yerindedir: fal baktıran değil, bir şeye danışan, kendine soru soran kişi. Tarot bağlamında bu ad, kişinin okumanın yalnızca dinleyicisi olmadığını da anlatır: soruyu ve yaşadığı durumun ayrıntılarını o getirir. Okuyucu kartları yorumlar; danışan ise anlatılan sembollerle kendi deneyimi arasındaki bağı değerlendirir. İki rolün ayrı tutulması, yorumcunun kendi görüşünü soruyu soran kişinin yerine koymasını önler.

Kendiniz ve başkası için sorarken

Soruya kendinizi koyun. En güçlü okumalar görebileceğiniz, hissedebileceğiniz ya da yapabileceğiniz şeyi sorar: “Beni seviyor mu?” yerine “Bu ilişkide neyi anlamam gerekiyor?” Danışan aynı zamanda sorunun öznesi olduğunda kartlar daha açık konuşur.

Karşı tarafın aklını değil, aradaki dinamiği okuyun. Soru başka birini içeriyorsa onun pozisyonundaki kartları size dönük yüzü olarak okuyun: nasıl davrandığı, aranızda neler olduğu, neyin söylenmeden kaldığı. O pozisyondaki kart bir sırrı ortaya çıkarmaz; ilişkiyi sizin durduğunuz yerden anlatır.

Üçüncü kişi sorusunda kendi payınızı bulun. Soruyu gözlemlediğiniz davranış, yaşadığınız duygu ve kendi seçiminiz üzerinden kurun. “Onun gizli kararı ne?” yerine “Bu belirsizlikte ben nasıl davranıyorum?” diye sorun. Danışanın kim olduğu böylece açık kalır; diğer kişinin söylemediği bir düşünceyi kartlardan gerçek gibi aktarmayın.

Soruyu yazın, sonra karıştırın. Kendi danışanınız olduğunuzda, istediğiniz cevap çıkana kadar kart çekmek kolaydır. Soruyu kâğıda yazın, bir kez çekin ve çıkanı olduğu gibi okuyun. Aynı soruyu ertesi gün yeniden sormak istiyorsanız önce dünkü notunuza bakın.

Bunun bir sınav olmadığını hatırlayın. Danışan olmak kartların karşısında hüküm bekleyen biri olmak demek değildir. Kartlar size bir resim sunar; o resimle ne yapacağınız yine sizin elinizdedir.

Larisa uygulamasında danışan her zaman sizsiniz: kartlarınızı karıştırılmış, yüzü kapalı desteden kendiniz seçersiniz. İlişki Açılımı “Sizin bilinçli tutumunuz” ve “Sizin duygularınız” pozisyonlarını “Karşı tarafın bilinçli tutumu” ve “Karşı tarafın duyguları” ile yan yana koyar; böylece başka biri hakkındaki soru, ikiniz arasındaki alanda kalır.

Danışan soruları: dört durum

İş arkadaşınız sizden bakmanızı istiyor. Terfi teklifini kabul edip etmemeyi düşünüyor. Desteyi o karıştırıyor, soruyu kendi cümlesiyle soruyor, kartları siz açıyorsunuz. Danışan odur; siz kendi yerinizde olsanız ne yapacağınızı söylemeden yalnızca kartların ve onun sorusunun gösterdiğini okursunuz.

Eski sevgiliyle ilgili bir soru. Sizi düşünüp düşünmediğini merak ediyorsunuz. Soruyu çevirin: “O ilişkide benim için hâlâ kapanmamış olan ne?” Aynı kartlar artık üzerinde çalışabileceğiniz bir şeyden söz eder ve okuma onun düşüncelerini tahmin etmeyi bırakır.

Kızı için endişelenen bir baba. Kızının üniversite seçimini merak ediyor. Okuma kızın vereceği karara değil, babanın onu baskı kurmadan nasıl destekleyebileceğine bakar. Baba danışan olarak kalır, kızın hikâyesi kendisine ait olmaya devam eder.

Sorusu olmayan danışan. Biri sizden, hiçbir şeyden haberi olmayan bir komşusuna bakmanızı istiyor. Bu, kendi sorusu olmayan bir danışandır. Adil olan, sizden isteyen kişinin bu durumdaki payına bakmak ya da komşu kendisi sorana kadar beklemektir.